DEEL 2: GRENZEN EN VERANTWOORDELIJKHEID

Oké, je bent dus uit elkaar gegroeid. Maar hoe ben je in dat proces omgegaan met het bewaken van je eigen grenzen en het nemen van verantwoordelijkheid voor de grenzen van je partner?

Als je in een relatie je eigen grenzen niet goed aangeeft, raakt op een gegeven moment jouw tank leeg, je hebt dan nauwelijks nog iets om de ander te kunnen geven.Naast het aangeven van je eigen grenzen en behoeften, heb je vanaf het begin van de relatie ook een bepaalde verantwoordelijkheid om zowel jezelf als de ander liefdevolle aandacht te geven en respectvol om te gaan met elkaars grenzen en behoeften. Als jullie dat allebei doen, worden beide liefdestanks steeds bijgevuld. Maar zodra één (of beide) partner(s) daarmee stopt, is een tank al snel leeg.

Grenzen bewaken

Henry Cloud en John Townsend hebben een boek geschreven over hoe je je grenzen in een relatie (2001)[i] moet bewaken. Ze schrijven dat elke partner zijn of haar verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn of haar gevoelens, houding, gedrag, keuzes en verlangens. Iedere partner moet zijn/haar eigen gevoelens analyseren. Het is ons eigen gedrag, niet dat van onze partner waardoor wij ons wanhopig voelen of machteloos. Hoe wij ons gedragen en reageren maakt deel uit van het probleem en het is onze eigen verantwoordelijkheid om vastgeroeste patronen te doorbreken. Als één van de partners die verantwoordelijkheid niet neemt en niet wil veranderen kan het goed zijn om afstand te nemen.

Cloud en Townsend noemen vier soorten afstanden[ii]:

  1. Emotionele afstand: Het kan zijn dat een partner zich kwetsend heeft gedragen. Dan is het belangrijk om je grens aan te geven door aan te geven hoe je je voelt en dat je graag verandering bij de ander wil zien. Zolang dit niet gebeurt, kan je je niet kwetsbaar openstellen.
  2. Fysieke afstand: Soms is het verstandig om een tijdje uit elkaar te gaan. In ernstige situaties is er fysieke afstand nodig als bescherming tegen werkelijk gevaar. Soms is het goed om jezelf even fysiek terug te trekken om bepaalde zaken voor jezelf op een rijtje te krijgen.
  3. Andere mensen: Andere mensen kunnen je helpen om een conflict op te lossen of om jezelf te beschermen. De ervaring van anderen kunnen behulpzaam zijn om je eigen grenzen te analyseren. Kijk bijvoorbeeld eens naar het hoofdstuk over eenzaamheid en het belang om goede vrienden te hebben.
  4. Tijd: Tijd is een grens om knelpunten in een relatie ruimte te geven. Sommige mensen hebben tijd nodig om een conflict te verwerken of het niet uit de hand te laten lopen.

Maak duidelijk hoeveel tijd je nodig hebt en spreek een tijdstip af om over een bepaald onderwerp met elkaar verder te spreken.

Het aangeven van grenzen kan van huis uit zijn aangeleerd, sommige mensen hebben dit niet meegekregen. Het is lastig als je samen met iemand woont en je hebt moeite om eigen grenzen aan te geven. Vandaar dat Cloud en Townsend allerlei regels[iii] hebben bedacht die jou en je partner helpen aan een goede structuur om samen grenzen aan te geven in de relatie.

  1. Je daden hebben consequenties; liefdeloos en onverantwoordelijk gedrag zorgt ervoor dat de ander zich emotioneel afsluit. Sorry zeggen en vergeving vragen is dan nodig.
  2. Je bent verantwoording verschuldigd aan elkaar, maar je bent niet verantwoordelijk voor elkaar.
  3. Je mag de ander niet dwingen, maar wel proberen te overtuigen door aan te geven hoe jij je voelt. Je bent zelf verantwoordelijk over je eigen aandeel in de relatie.
  4. Je moet elkaars grenzen respecteren.
  5. Je hebt de vrijheid om nee te zeggen totdat je met je hele hart ja kan zeggen. De moeilijke keuzes die je voor de ander maakt, moeten altijd vanuit liefde en verantwoordelijkheid ontstaan en niet gebaseerd zijn op de angst om liefde kwijt te raken.
  6. Je moet altijd jezelf evalueren in hoeverre je grenzen goed zijn en waar je de ander in mag helpen.
  7. Je bent altijd zelf verantwoordelijk voor je eigen problemen.
  8. Je probeert jouw leven niet continu te vergelijken met de levens van anderen.
  9. Je spreekt altijd de waarheid en stelt je eigen doelen.
  10. Je maakt duidelijk aan de ander je grenzen bekend en je blijft zodoende in contact met je partner.

Als je uit elkaar groeit, maar je bent nooit duidelijk geweest over je grenzen en je verantwoordelijkheid, dan is het goed om dat samen alsnog te gaan doen. Dit proces zal niet gemakkelijk zijn, alle processen waardoor een relatie sterker en dieper wordt, bestaan uit pijn en ongemak. Door het lijden worden we de volwassenheid binnen gedreven.[iv] Wil je samen bouwen aan een gezonde relatie en wil je weer verbonden zijn met elkaar dan helpt het om je pijn en angsten en je grenzen en verantwoordelijkheden met elkaar te delen.

Samen moet je weer nieuwe doelen stellen. Larry Crabb (1996)[v] stelt twee belangrijke vragen die aan de basis moeten liggen van je nieuwe doelen:

  1. Ben je vastberaden je in te zetten voor de opbouw van de ander.
  2. Ben je je bewust van de behoeften van je partner?

Deze vragen passen goed binnen het vijfde en zevende EFT gesprek. Maar let op: daarvoor moet er eerst ruimte zijn voor je eigen pijn en de pijn van de ander.

 

Het 40-dagen stappenplan

En wat als je uit elkaar bent gegroeid en jij wilt er toch nog iets van maken terwijl de ander het al heeft opgegeven? Geen zorgen: ook dan is er nog hoop. Stephen en Alex Kendrick hebben namelijk een boek geschreven met een 40 dagen stappenplan (2009).[vi]

Het doel van dit boek is om de liefde van je partner weer terug te winnen. Daarvoor geven de schrijvers 40 tips, waarvan je er elke volgende dag één kan uitproberen. Het stappenplan is verfilmd in de film: Fireproof uit 2008. Ik kan me nog goed herinneren dat ik ooit een weekendje wegging naar onze caravan in het bos, samen met een vriend uit Canada. Mijn vriend kende een aantal mensen die meespeelden in de film, dus we besloten samen te kijken. Halverwege de film begon mijn vriend hard te huilen. Het raakte hem om het verlangen van een partner te zien om zijn vrouw terug te winnen.

Een tip uit het boek is bijvoorbeeld om een dag te proberen helemaal niets negatiefs tegen je partner te zeggen en iets vriendelijks voor hem of haar doen. Je mag iets voor de ander kopen en iets extra’s voor de ander doen. Vervolgens mag je de ander vragen waar hij/zij zich aan ergert en maak je een lijstje voor jezelf met punten  waar je aan wilt gaan werken. Je kan een lijst maken met alle positieve en negatieve punten voor je partner. Voor de positieve punten mag je dankbaar zijn. Het lijstje met de negatieve punten mag je de volgende dag verbranden. Het doel van deze tip is om alle positieve punten van je partner te benadrukken.

Andere tips zijn: ga iets extra’s voor je partner doen waarvan je weet dat dit gewaardeerd wordt en regel een leuk uitje voor jullie tweeën. Kook eens een nieuw en bijzonder gerecht voor de ander en vertel de ander dat je onvoorwaardelijk van hem/haar houdt. Laat je partner weten dat je de ander graag bij beslissingen wilt betrekken en dat je het advies en de inzicht van de ander nodig hebt. Daarnaast kan je een ‘relatiementor’ zoeken – iemand die stevig in zijn schoenen staat en liefdevol en eerlijk met je zal omgaan. Als je denkt dat jullie professionele begeleiding nodig hebben, zet dan de eerste stap en maak een afspraak met een therapeut. Schrijf een brief aan je partner. Schrijf daarin dat je je vastberaden aan de ander toewijdt. Vertel de ander waarom je de ander liefhebt, wat er ook gebeurt. Geef de brief (of de kaart) aan je partner.

Zo staan er in dit boek 40 tips voor 40 dagen achter elkaar. Wil je eerst de film bekijken? Dan zul je zien dat het allemaal nog niet zo heel eenvoudig is.  

 

[i] Henry Cloud & John Townsend, Grenzen in het huwelijk, Novapres, Apeldoorn, 2001, 21,

[ii] Idem, 30-33

[iii] Idem, 39-55

[iv] Idem, 221

[v] Larry Crabb, Bouwen aan een gelukkig huwelijk, 1996, Navigator, Driebergen, 68

[vi] Stephen en Alex Kendrick, De uitdaging van de liefde, Gideon, Ruinen, 2009